GAZİ ÜNİVERSİTESİNDE ULURLARARAASI ETKİNLİK

"Güneş Saati” ve “Yerkürenin Çevresini Hesaplama Etkinliği” uluslararası katılımla gerçekleştirildi.

Gazi Üniversitesi Akıl Yürütme Topluluğu tarafından düzenlenen “IX. Uluslararası Güneş Saati ve VI. Yerkürenin Çevresini Hesaplama Etkinliği” yoğun katılımla başladı.

Hava şartlarının elverişli olduğu ülke ve illerdeki katılımcıların, 23 Mart 2026 Pazartesi günü eş zamanlı olarak yürütülen etkinliğin açılış programında ölçümlerini ve gözlemlerini çevrimiçi platformlarla paylaştılar.

FARKLI ÜLKELERDEN VE ÜNİVERSİTELERDEN GÜÇLÜ KATILIM

Yurt içinden ve yurt dışından geniş katılıma sahne olan etkinliğin açılış programında alanında uzman pek çok isim yer aldı. Uluslararası nitelikteki programın açılışında konuşan Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Bilal Güneş, Yozgat Bozok Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümünden Prof. Dr. Mustafa Böyükata, Kilis 7 Aralık Üniversitesi Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölüm Başkanı Doç. Dr. Zeynel Abidin Yılmaz, Birleşik Krallık’tan Doç. Dr. Serkan Düzgün, Almanya Hamburg Başkonsolosluğu Türk Kültürü Öğretmeni Müslim Elitok ile Bartın Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğretmeni Muhammed Ali Savaş etkinliğin önemine değindiler.

Selamlama konuşmasında Dekan Prof. Dr. Bilal Güneş, güneş saatlerinin tarihsel ve bilimsel önemine değindi. Güneş saatlerinin insanlık tarihindeki en eski zaman ölçüm araçlarından biri olduğunu belirterek; gökyüzündeki hareketine bağlı olarak oluşan gölgeler üzerinden zamanın belirlendiğini ifade etti.

Prof. Dr. Bilal Güneş, güneş saatlerinin eski Mısır, Babil, Yunan ve Roma uygarlıklarında yaygın olarak kullanıldığını vurgulayıp, yatay, dikey ve ekvatoral güneş saatlerinin bilimsel gelişimde önemli rol oynadığını dile getirdi. Elektrik gerektirmemesi ve doğrudan doğa olaylarına dayanmasının bu sistemin en önemli avantajlarından biri olduğunu söyledi ve buna karşın bulutlu havalarda, gece vakitlerinde kullanılamamasının bir sınırlılık oluşturduğunu da belirtti.

Konuşmasında teknik bilgiler de paylaşan Prof. Dr. Güneş, güneş saati ve gölge ölçümleri kullanılarak Yerküre’nin çevresinin nasıl hesaplanabildiğine değindi. Bu yöntemin yaklaşık 2200 yıl önce Eratosthenes tarafından geliştirildiğini belirtti. Mısır’daki Asvan (Syene) ve İskenderiye şehirleri arasında yapılan ölçümlerle Yerküre’nin çevresinin büyük bir doğrulukla hesaplandığı bilgisini aktardı. Eratosthenes’in yaz gündönümünde gerçekleştirdiği gözlemler sonucunda iki şehir arasındaki gölge açısını ve mesafeyi kullanarak Yerküre’nin çevresini yaklaşık 40 bin kilometre olarak hesapladığını ifade edip, modern ölçümlerin de bu değere oldukça yakın sonuçlar verdiğini söyledi.

Bilimin temelinde gözlem ve akıl yürütmenin yer aldığını vurgulayan Prof. Dr. Güneş, bu tür etkinliklerin özellikle öğrencilerin bilimsel düşünme becerilerini geliştirmesi açısından büyük önem taşıdığının altını çizdi. Günümüzde benzer yöntemlerin eğitim ve bilimsel çalışmalarda uygulandığını dile getirdi ve katılımcıların bu etkinlik sayesinde teorik bilgiyi pratikle deneyimleme fırsatı bulacağını sözlerine ekledi.

Açılış konuşmalarının ardından çevrim içi canlı yayınlarla yurt içi ve yurt dışındaki gözlem noktalarına bağlanılarak eş zamanlı bilgi alışverişi ve veri değerlendirmesi yapıldı.

BİLİM TARİHİNE YOLCULUK

İskoçya'dan bağlanan Doç. Dr. Serkan Düzgün, bulunduğu yerdeki güneş saatleri ile ilgili çok önemli tarihi bilgiler ve görsellerini aktardı. Bilim tarihine de mercek tutulan anlatımların yanı sıra ölçümler de paylaşıldı.

Birleşik Krallık (İskoçya) ve Almanya başta olmak üzere farklı ülkelerden de canlı bağlantılar gerçekleştirildi. Türkiye'nin dört bir yanından katılım sağlayan ve etkinliğe ilgi duyan herkese söz verildi.

Etkileşimli olarak gerçekleştirilen toplantılarda; organizasyonun bilimsel, akademik, entelektüel, tarihsel ve teknik boyutlarına dair kapsamlı bilgi ve deneyim paylaşımında bulunuldu.

Akıl Yürütme Topluluğu Kurucu Başkanı Muhammed Ali Savaş ve Topluluğun Akademik Danışmanı Doç. Dr. İbrahim Yüksel, katılımcılara bilim tarihinde güneş saati kullanımı ve yerkürenin çevresinin ölçülme yöntemleri hakkında bilgiler aktardı. Hem tarihi hem de teknik bilgilerden haberdar olanlar için etkinliğin bir tazelenme vesilesi olduğu gözlendi.

Program sonunda, organizasyona destek veren üniversite ve fakülte yönetimleri ile ülkemizde ve dünyanın farklı noktalarından ölçümlere katılarak bilime katkı sunan tüm katılımcılara teşekkür edildi.

Haber: Eğitim Rotası