Sabır Çağında Bir İstisna…
Modern çağın en büyük yanılgısı şudur:
Hız, zekânın; kazanmak ise değerin ölçüsü sanılır.
Oysa tarih, acele edenleri değil; bekleyebilenleri hatırlar.
Warren Buffett, tam da bu yüzden yalnızca bir yatırımcı değil, modern insanın ruh hâline tutulmuş bir aynadır.
Bugünün dünyasında herkes hızlı kazanmak, çabuk yükselmek, anında sonuç almak isterken; Buffett onlarca yıl boyunca aynı şeyi tekrar etti:
“Anlamadığın işe girme, sabırlı değilsen bekleme.”
Bu tutum, yalnızca finansal bir strateji değil; aynı zamanda varoluşsal bir duruştur.
Hız Toplumunda Sabır Bir Direniştir
Alman sosyolog Hartmut Rosa, modern toplumun temel sorununu şöyle açıklar:
“Hızlanan dünyada insan, hayatla rezonans kurma yetisini kaybeder.”
Bugün birey; piyasada, ilişkilerde, kariyerde ve hatta duygularda bile hızlanmıştır. Her şey tüketilebilir, değiştirilebilir ve vazgeçilebilir hâle gelmiştir. Buffett’ın yatırım felsefesi ise bu zihniyete açık bir itirazdır. Çünkü o, hızlanmayı değil derinleşmeyi seçmiştir.
Bir hisseyi yıllarca elinde tutmak, aslında bir şirkete değil; zamanın kendisine güvenmektir.
Sabır = Haz Erteleme
Psikoloji bize şunu söyler:
Haz erteleyebilen bireyler, yaşamda daha istikrarlı ve dayanıklıdır.
Ünlü psikolog Walter Mischel’in “Marshmallow Deneyi” tam da bunu kanıtlar. Anlık ödüle direnen çocuklar, uzun vadede daha sağlıklı kararlar alabilmektedir.
Buffett’ın farkı da burada ortaya çıkar.
O, kısa vadeli kazançların cazibesine karşı bilinçli bir mesafe koyar. Bu, parayla ilgili değil; kendilik denetimiyle ilgilidir.
Modern Kapitalizmin İçinden Bir Ahlâk Dersi
Fransız sosyolog Pierre Bourdieu, ekonomik kararların hiçbir zaman yalnızca ekonomik olmadığını söyler:
“Ekonomik tercihler, bireyin sınıfsal konumunu ve zihinsel yapısını yansıtır.”
Buffett’ın mütevazı yaşam tarzı, lüks tüketimden bilinçli uzak duruşu ve servetinin büyük kısmını bağışlama kararı; modern kapitalizmin içinden gelen sessiz bir ahlâk eleştirisidir.
Yani o, parayı kutsallaştırmaz; araç olarak görür.
Bugünün İnsanı Neden Buffett Olamaz?
Çünkü bugünün insanı:
• Beklemek istemez
• Derinleşmekten korkar
• Kaybetmemek için düşünmek yerine, kazanmak için acele eder
Oysa Buffett’ın başarısının ardında olağanüstü bir zekâdan çok, olağanüstü bir sabır disiplini vardır.
Sonuç Yerine
Warren Buffett bize şunu öğretir:
Başarı bazen koşarak değil, yerinde durabilerek gelir.
Bazen kazanmak için değil, yanılmamak için beklemek gerekir.
Ve belki de en önemlisi:
Modern dünyada en devrimci eylem, hâlâ sakin kalabilmektir.
Prof. Dr. Kürşat Şahin YILDIRIMER
