EVREN TEK Mİ?
Eğer başka bir evrende şu an bambaşka bir hayat yaşıyor olsaydın nasıl olurdu? Belki başka bir şehirde, başka bir meslekte… Belki de aynı hayatı yaşıyor ama çok farklı kararlar vermiş bir “sen” var. İşte paralel evren fikri tam olarak bu noktada insanın zihnini yakalıyor.
Paralel evren kavramı, bizim evrenimiz dışında başka evrenlerin de var olabileceğini öne süren bir düşüncedir. Bu evrenler bizimkine çok benzeyebilir ya da fizik kuralları tamamen farklı olabilir. Yani bir evrende yerçekimi daha güçlü olabilirken başka bir evrende zaman bizim algıladığımızdan çok farklı akıyor olabilir. Düşünmesi bile baş döndürücü değil mi?
Peki bu fikir sadece bilim kurgu filmlerinin ürünü mü? Aslında hayır. Modern fizik, özellikle kuantum mekaniği ve kozmoloji alanında, paralel evren ihtimalini tamamen dışlamıyor. Örneğin kuantum fiziğinde ortaya atılan “Çoklu Dünyalar Yorumu”na göre, atom altı seviyede gerçekleşen her olasılık, ayrı bir evrende gerçek oluyor olabilir. Yani bir karar anında iki farklı ihtimal varsa, evren de ikiye ayrılıyor olabilir. Birinde o kararı veriyorsun, diğerinde vermiyorsun.
Bir diğer teori ise kozmolojideki enflasyon modelidir. Büyük Patlama’dan hemen sonra evrenin inanılmaz bir hızla genişlediği düşünülüyor. Bazı bilim insanlarına göre bu genişleme sırasında farklı “evren baloncukları” oluşmuş olabilir. Bizim evrenimiz bu baloncuklardan sadece biri olabilir. Yani düşündüğümüzden çok daha büyük bir kozmik yapının içinde yaşıyor olabiliriz.
Ama burada önemli bir duralım. Şu an için paralel evrenlerin varlığı kanıtlanmış değildir. Onları gözlemleyemiyoruz, ölçemiyoruz ve doğrudan temas kuramıyoruz. Bu nedenle paralel evrenler hâlâ teorik bir çerçevede duruyor. Matematiksel olarak mümkün görünüyor olabilirler ama bilimde “mümkün” demek, “vardır” demek değildir.
Yine de insanın içini kıpır kıpır eden bir tarafı var bu fikrin. Çünkü paralel evren düşüncesi biraz da “ya öyle olsaydı?” sorusunu canlı tutuyor. Kaçırdığımız fırsatlar, yarım kalan hikâyeler, verilmemiş cevaplar… Hepsi başka bir evrende tamamlanmış olabilir mi? Belki bir evrende çok cesur bir karar verdin. Belki bir başka evrende hiç tanışmadığın insanlar var hayatında.
Bu düşünce hem umut verici hem de biraz ürkütücü. Çünkü bir yandan “hiçbir şey kaybolmuyor” hissi oluşturuyor, diğer yandan da evrenin kontrolümüzden ne kadar büyük olduğunu hatırlatıyor. Biz burada hayatımızı yaşarken, belki de sayısız olasılık başka gerçekliklerde devam ediyor.
Felsefi açıdan bakıldığında da paralel evren fikri çok güçlü sorular doğuruyor. Eğer her ihtimal gerçekleşiyorsa, özgür irade gerçekten ne anlama geliyor? Seçimlerimizin değeri azalıyor mu, yoksa tam tersine bu evrendeki seçimlerimiz bizi özel mi kılıyor? Çünkü ne olursa olsun, biz şu an bu evrende, bu seçimlerle varız.
Bilim insanları bu konuda araştırmalarını sürdürüyor. Kozmik arka plan ışıması, evrenin genişleme hızı ve kuantum deneyleri gibi alanlarda yapılan çalışmalar, evrenin yapısını daha iyi anlamamıza yardımcı oluyor. Belki bir gün paralel evrenlere dair daha somut veriler elde edeceğiz. Belki de bu fikir, matematiğin zarif ama erişilemez bir ihtimali olarak kalacak.
Sonuç olarak paralel evrenler şu an için kesin olarak var diyebileceğimiz bir gerçek değil. Ama tamamen hayal ürünü de değil. Bilim ile hayal gücü arasında, sınırda duran büyüleyici bir ihtimal. Ve belki de en güzel tarafı şu: Bu fikir bize yaşadığımız hayatın kıymetini hatırlatıyor. Çünkü başka evrenler olsa bile, bizim hikâyemiz tam olarak burada yazılıyor.
Özlem GÜRBÜZ